‘Waarom zoeken jullie de levende bij de doden? Hij is niet hier, Hij is uit de dood opgewekt. Herinner je wat Hij jullie gezegd heeft toen Hij nog in Galilea was…’
Dat is inderdaad waar. Je kunt niet anders dan toegeven dat het zo is. Jezus spreekt in Galilea over z’n opstanding. In hoofdstuk 9 vers 22 van het Evangelie volgens Lucas staat het: ‘De Mensenzoon zal moeten lijden en door de oudsten, de hogepriesters en de Schriftgeleerden worden verworpen en gedood, maar op de derde dag zal hij uit de dood worden opgewekt.’ Glasheldere taal, die niet aan duidelijkheid te wensen overlaat. Ik zal lijden en sterven én uit de dood opstaan. En is het gebeurd, Hij heeft geleden, is gestorven en nu is zijn graf leeg. Maar ze kunnen het niet geloven.
En het was niet dat Hij het verder nooit over opstanding heeft. Hij heeft er nog een aantal keer op gezinspeeld. In die magistrale gelijkenis van de verloren zoon zegt de vader als zijn zoon terugkeert: ‘…want deze zoon van mij was dood en is weer tot leven gekomen…’. Hij zegt het zelfs tot twee keer toe. Dood en weer levend. (Lucas 15:24 en 32) En in de gelijkenis van de rijke man en de arme Lazarus. Daar zegt Abraham tegen die rijke man die hem smeekt om Lazarus naar zijn broers te sturen zodat zij het anders zullen doen: ‘Als ze niet naar Mozes en de profeten luisteren, zullen ze zich ook niet laten overtuigen als er iemand uit de dood opstaat.’ (Lucas 16:31)
Dus Hij heeft het er over. En toch zijn ze het helemaal kwijt. En ergens is dat ook weer niet helemaal onbegrijpelijk. Opstanding betekent op dat moment ook iets heel anders. Ja, ze geloven wel in iets wat ze opstanding noemen. Het kan zomaar gebeuren dat er iemand op het toneel verschijnt die zo lijkt op een rechtvaardige martelaar, bijvoorbeeld op Elia of Johannes de Doper, dat je kan zeggen dat in hem Elia of Johannes de Doper opstaat. We lezen bijvoorbeeld in het evangelie dat koning Herodes behoorlijk zenuwachtig wordt van Jezus, omdat hij denkt dat Hij Johannes de Doper is die teruggekeerd uit de dood. De Johannes die Herodus fel bekritiseert en die hij in een benevelde bui een kopje kleiner laat maken. Maar als Herodes Jezus dan ontmoet, dan staat er een veel minder vurig man voor zijn neus. Herodus is dan zo opgelucht dat ie vanaf dat moment vrienden wordt met zijn grote tegenstander in Pilatus. Dat is dus opstanding in die dagen, dat iemand dezelfde geest en dezelfde vlammende profetie zou belichamen. Zelfs een boef als Herodes gelooft daar in.
En dan is er nog de opstand aan het einde van de tijd. Dan staan niet alleen die bijzondere enkelingen zoals Elia en Johannes op, nee, dan komen alle rechtvaardigen opnieuw tot leven bij God. Daar geloofden men ook in. Herodes misschien niet, maar wel de vromere joden in die tijd. Opstanding dat komt later, als God de getrouwen onder zijn volk bij Hem in de hemel zal laten herleven.
Het was dus echt niet alleen maar een gebrek aan geloof dat hen ervan weerhoudt om op de Paasmorgen meteen terug te denken aan wat Jezus gezegd had en uit de wegrolde steen en het lege graf te concluderen dat Hij was opgestaan. Het hoeft ons niet te verbazen dat dat gebeurt, want het is simpelweg zo dat op niemand rekening houdt met de mogelijkheid dat er een individu wordt opgewekt en dat dan ook nog eens midden in de geschiedenis, dat iemand lichamelijk opstaat en het leven op aarde gewoon – nou ja, gewoon – maar toch doorgaat.
Die vrouwen houden met die mogelijkheid geen rekening. En dat geldt ook voor de leerlingen. Lucas noemt ze hier nota bene voor de eerste keer ‘de apostelen’, dus eretitel waarmee ze als grondleggers van de Jezusbeweging worden aangeduid. Maar het zijn mooi wel de apostelen die als eerste het Paasevangelie verwerpen.Zij doen de woorden van de vrouwen af als kletspraat. Dus de eerste ongelovigen zijn de apostelen… Wat een godsdienst is dat christendom toch! Het is ongelofelijk hoe eerlijk en menselijk het er toegaat.
De sfeer van die eerste Paasmorgen is er dus een van radeloosheid, schrik, verwarring, ongeloof en verbazing. Pasen komt als een verrassing. Als een volslagen verrassing. Ja, Jezus had het ons wel verteld. Ja, God had zijn volk bevrijd Egypte. Ja, de profeten hadden geprofeteerd. En toch, Pasen blijft altijd een verrassing.
Het kwaad zie je altijd van tevoren aankomen. Het kwaad verrast ons niet. Het gaat altijd op dezelfde manier. Zo saai en voorspelbaar. Maar het goede, Gods nieuwe wereld, komt altijd als een verrassing. Of het nu gaat om de kleine dingen, als Gods genade onze mislukkingen veranderd in geluk, of de grote veranderingen in de wereld. Het goede komt zomaar. Opeens is het daar. Alleen achteraf zie je het aankomen. Pas als het gebeurd is zeg je dat het er altijd al in zat. Pasen is altijd een verrassing.
Ja, Jezus had wel verteld, maar dat wil niet zeggen dat we dan weten wat er gebeurt. Net als de andere evangelisten vertelt Lucas ons niet wat er gebeurt is voordat ie vrouwen met allereerste daglicht naar het graf gaan. Opstanding onttrekt zich aan onze waarneming.
Ja, Jezus had het wel verteld, maar dat wil niet zeggen dat wij weten wat er gebeurt, wat het betekent en wat er na zal komen. Hoe bekend het Paasevangelie ook is, en hoe simpel je het ook kunt samenvatten, de Heer is opgestaan, het zal ons altijd verrassen. Dat was zo met die vrouwen die met het lege graf worden geconfronteerd, dat was zo met die apostelen die niet geloven, het zal met ons niet anders zijn.
Ooit zullen ook wij opstaan. Hoe vaak heeft Jezus dat niet gezegd? Hoe vaak hebben zijn apostelen het ons niet verkondigd? Hoe vaak hebben we het niet beleden met de geloofsbelijdenis? ‘De wederopstanding des vleses en een eeuwig leven.’ En toch, ook dat zal ons verrassen, verbazen. Het zal niet passen in wat we wisten. Het zal ongelofelijk zijn. Maar goed, dat had je toch ook niet gedacht, dat het evangelie niet meer is dan wij ons voor kunnen stellen? Had je echt gedacht dat God niet meer kan dan jij en ik voor mogelijk houden?
Lieve mensen, van die verrassing leven wij. Die verrassing geeft ons hoop. Die verrassing is tegelijkertijd het enige en alles wat wij nodig hebben. We zullen versteld staan. God zij dank!
Geef een reactie