‘Rond de tafel’

Ons jaarthema en dus ook ons thema voor de Startzondag is ‘Rond de tafel’. Ik hield onderstaande preek over dat thema.

Rond de tafel. Als mensen rond de tafel gaan dan gebeurt er wat. We kennen de foto’s van vredesonderhandelingen waarbij de strijdende partijen allebei aan een kant van de tafel zitten en proberen nu eens zonder geweld en doelen te bereiken. We kennen de tafels in Den Haag, binnenkort zullen we de eerste foto wel zien krijgen van Johan Remkes die Mark Rutte en Sigrid Kaag rond de tafel brengt.

We kennen de vergadertafels op ons werk. De tafels waaraan we lunchen met vriendinnen of vrienden. De tafel waar je je date ontmoet. We kennen ook de tafels bij ons thuis, dé centrale ontmoetingsplek in het gezinsleven. En soms zijn ze feestelijk gedekt, als we Kerst of Pasen vieren. 

Rond de tafel. Als mensen rond de tafel gaan, dan gebeurt er wat. Ook in de Bijbel is dat het geval. De Bijbel eindigt met een feestmaal, de ‘bruiloft van het lam’. Lees maar mee in openbaring 19:9. Een engel zegt daar tegen Johannes: ‘Schrijf op: “Gelukkig zijn zij die voor het bruiloftsmaal van het lam zijn uitgenodigd.”’ Het eindigt rond de tafel, daar loopt het op uit, dat is de bedoeling. Als alles gezegd en gedaan is, zitten we rond de tafel.

De christelijke gemeente weet dat en anticipeert daarop. We grijpen daarop vooruit. We doen net alsof het al zo is! We doen dat door het Heilig Avondmaal te vieren, de maaltijd van de Heer. En ook als we de maaltijd niet vieren, dan staat daar altijd die avondmaalstafel. Die staat daar niet omdat het zo’n werk is om hem elke keer op te ruimen, die staat daar omdat wij een gemeenschap zijn rond de tafel. Daarom ga ik ook het liefst achter de tafel staan als dat kan. We verbinden ons dan met de eerste christelijke gemeente, ja met Christus zelf.

Vlak voor zijn dood heeft Hij met zijn leerlingen rond de tafel gelegen. Daar heeft Hij hen en zo ook ons uitgelegd dat zijn weg door lijden en dood betekent en hoe wij daar verbonden mee kunnen zijn.  Aan tafel leren wij Jezus Christus te begrijpen, daar en nergens anders ontmoeten wij Hem. Paulus schrijft daarover in 1 Korintiërs 11:

‘In de nacht waarin de Heer Jezus werd uitgeleverd nam hij een brood, sprak het dankgebed uit, brak het brood en zei: ‘Dit is mijn lichaam voor jullie. Doe dit, telkens opnieuw, om mij te gedenken.’ Zo nam hij na de maaltijd ook de beker, en hij zei: ‘Deze beker is het nieuwe verbond dat door mijn bloed gesloten wordt. Doe dit, telkens als jullie hieruit drinken, om mij te gedenken.’ Dus altijd wanneer u dit brood eet en uit de beker drinkt, verkondigt u de dood van de Heer, totdat hij komt.’

Jezus Christus ging vaak rond de tafel. Het laatste avondmaal was geen incident. In de evangeliën lezen we hoe hij at met velen. En altijd gebeurde er wat als Jezus aan tafel ging. Een genezing, een gelijkenis, een leergesprek. Opvallend is ook dat Jezus niet kieskeurig is aan welke tafel Hij aanschuift. We lezen dat Hij eet met farizeeën en Schriftgeleerden, met de religieuze leiders, maar net zo goed eet hij met tollenaars en zondaars. Lees maar mee in Matteüs 9: 

‘Toen hij thuis aanlag voor de maaltijd, kwam er ook een groot aantal tollenaars en zondaars, die samen met hem en zijn leerlingen aan de maaltijd deelnamen. De farizeeën zagen dit en zeiden tegen zijn leerlingen: ‘Waarom eet uw meester met tollenaars en zondaars?’ Hij hoorde dit en gaf als antwoord: ‘Gezonde mensen hebben geen dokter nodig, maar zieken wel.’’

Wat mij opviel is dat er staat dat Jezus bij Hem thuis tollenaars en zondaars aan tafel ontvangt. Dat was me nog nooit zo opgevallen. Als Jezus in zijn eigen huis is en er moet gegeten worden, dan is Hij een royale gastheer, voor ieder is een plaats aan de tafel bij Jezus thuis. Thuis bij Jezus, thuis bij Hem mee mogen eten, hoe geweldig is dat? 

En nu is het dus zo dat precies dat gebeurt als wij als gemeente samenkomen. Dan zijn we thuis bij onze Heer en nodigt hij ons rond de tafel. Eigenlijk is ‘rond de tafel’ geen thema voor de startzondag, want het is precies wat we elke zondag doen. En eigenlijk is ‘rond de tafel’ geen jaarthema, want dat is wat we jaar in jaar uit doen, rond de tafel, genodigd door onze Heer.

Ook in dit opzicht is Jezus Christus de vervulling van wat in het Oude Testament al staat. Ook daar is de tafel de plek van ontmoeting. Ik denk aan psalm 23: ‘U nodigt mij aan tafel voor het oog van de vijand, U zalft mijn hoofd met olie, mijn beker vloeit over.’ En de profeet Jesaja die het meerdere keren heeft over een feestmaal voor alle volken, een feestmaal op de berg Sion. Lees maar in Jesaja 25:6: ‘Op deze berg richt de HEER van de hemelse machten voor alle volken een feestmaal aan: uitgelezen gerechten en belegen wijnen, een feestmaal rijk aan merg en vet, met pure, rijpe wijnen.’ Een feestmaal. Niemand heeft nog tijd om oorlog te voeren, niemand komt te kort. Hoe mooi zou dat zijn?

Rond de tafel. Als mensen rond de tafel gaan dan gebeurt er wat. Want God zelf is de gastheer, zijn Zoon nodigt ons. Die hoopvolle boodschap voor onszelf en voor heel de wereld inspireert ons om komend seizoen rond de tafel te gaan. 

Ik denk daarbij allereerst aan het gewoon elkaar weer ontmoeten. Door de coronamaatregelen hebben we een heleboel dingen niet kunnen doen het afgelopen seizoen. Het is hoognodig dat we weer elkaar tegenkomen en in gesprek raken, dat we en weer in elkaars nabijheid komen. Er is met heel veel energie en creativiteit het afgelopen 1,5 jaar gezocht naar manieren om toch dicht bij elkaar te zijn. Toch heeft onze wijkgemeente het nodig dat we elkaar ontmoet, want daar, in die ontmoeting, daar komt aan het licht wie wij als gemeente zijn, daar ontstaat ons gezamenlijke verhaal.

Maar daarnaast willen we als wijkgemeente ook rond de tafel om een aantal belangrijke zaken te bespreken: nieuwe vormen van pastoraat, het zegenen van relaties anders dan een huwelijk tussen man en vrouw, een gesprek over de liturgie, en bezinning op onze confessionele identiteit. Met het thema rond de tafel spreken we ook de wens uit dat een echt gesprek ontstaat over deze onderwerpen. Rond de tafel heeft ieder zijn inbreng, komt ieder aan bod.

Rond de tafel maakt ook duidelijk dat we als wijkgemeente met velen verbonden zijn. Binnen onze hervormde gemeente met wijk Centrum-Oost. Binnen protestants Woerden met de Gereformeerde Kerk en de Evangelisch Lutherse gemeente. En dan is er ook nog de bredere oecumene. Ook met hen gaan wij rond de tafel. En hopelijk niet alleen op bestuurlijk niveau, maar ontmoeten we elkaar als broeders en zusters geregeld. 

Als wijkgemeente zijn we ook verbonden met onze wijk en onze stad, ook daar zijn allerlei tafels waar we aanschuiven en waar we samen het gesprek voeren over wat goed is voor Woerden en de mensen die er wonen.

Rond de tafel. Als mensen rond de tafel gaan, dan gebeurt er wat. Dat is de belofte van dit seizoen. Dus kom uit je bubbel. Ga rond de tafel. Blijf niet op een afstandje staan. Overwin je scepsis. Geef het een kans. Geef het opnieuw een kans. Kom uit je bubbel. Dat gebeurt er wat.