Hoe het was om Jezus te kennen? Wanneer ken je iemand? Wanneer ken je iemand echt? Goede vraag. Kennen wij elkaar? Maar laten we het niet al te filosofische maken. Jezus ken ik natuurlijk al jaren. Hij is m’n neef. Of m’n achterneef eigenlijk. M’n moeder is een tante van zijn moeder. Dus ja, we zagen elkaar wel eens op familiefeestjes of na een begrafenis. En als Hij met z’n ouders naar de tempel kwam en ik was daar met m’n vader dan kwam Hij wel eens gedag zeggen.
Maar dat is niet vaak gebeurd. Ik kwam liever niet in die tempel. Toen m’n vader nog leefde ging ik voor hem wel eens mee, Hij deed zijn werk daar met liefde. Ik vond het een grote poppenkast. Daar kun je God toch niet ontmoeten? Wat een herrie en wat een stank. En al die handelaars die dik verdienen aan al die zogenaamde vroomheid. Nee, geef mij maar de woestijn. Daar is God. Ons volk was toch ook het dichtst bij God daar? De weg naar het beloofde land was beter dan het beloofde land zelf. Als je eenmaal denkt dat je er bent, gaat het mis.
Maar goed, je vroeg hoe het was om Jezus te kennen. Hij was dus familie. Achterneef Jezus uit Nazareth. Weet je, zo’n familieband zegt eigenlijk niks. Zoals heel veel dingen waarvan mensen denken dat ze iets zeggen over wie je bent, helemaal niet belangrijk zijn. Dus jij bent koning? Dat zegt niets. God staat boven ons allen. Dus jij bent gelovig? Fijn voor je. Denk maar niet dat je beter bent dan een ander. Dus jij bent succesvol? Oké, en nu?
Ik heb lang in de woestijn geleefd en weet je, het belangrijkste wat je daar leert, is dat je afleert iemand te zijn. De woestijn is zo leeg dat alles wat jij in denkt te hebben eruit wordt getrokken. In de woestijn heb je niets, ben je niets, weet je niets. En daar, ja daar en niet in die tempel, daar kan God komen.
Of Hij gekomen is, vraag je. Ja en nee. Nee, God kwam niet als degene die mijn leegte vulde. Hij kwam niet als een overweldigend gevoel. En ook niet als de vrede die ik zocht. Het is niet dat Hij bij mij kwam in die woestijn en dat het toen goed was.
Wie er wel kwamen waren mensen. Ze stoomden toe, eerst een paar per dag, maar later tientallen, honderden. Ik vond het verschrikkelijk. Ik ben geen mensenmens. En ik heb het ze ook niet makkelijk gemaakt. Achteraf denk ik wel eens: was dat nu echt nodig, Johannes? Man, wat heb ik die mensen ongenadig de waarheid gezegd. Het was de waarheid, dat wel. En ze wilden het blijkbaar horen, want ze bleven komen.
Ik liet ze kopje ondergaan in de Jordaan. Het was het sterkste beeld wat ik kon bedenken om de mensen te laten zien dat het anders moet. Eigenlijk, zo realiseerde ik me later pas, was ik daar bij de Jordaan een soort priester, net als m’n vader. Hij bracht offers voor het volk, om daarmee namens het volk tegen God te zeggen: zoals ik dit dier geef aan U, zo wil ik mijzelf ook aan U geven. Ik doopte de mensen om eigenlijk precies hetzelfde tegen God te zeggen: ik geef mijzelf aan U.
Weet je wat het moeilijkste was? Om niet in mijzelf te gaan geloven. Dat ik een profeet was en zo. Succes kan je naar je hoofd stijgen. Godzijdank is dat niet gebeurd. Ik weet eigenlijk niet eens waarom. Ik wist wel dat het niet om mij ging. Op een of andere manier heb ik dat altijd gevoeld, dat ik alleen maar iets was begonnen en dat een ander daarmee verder zou gaan. Ik heb in die tijd veel gehad aan wat Jesaja schrijft over de stem in de woestijn.
Nu ik hier in de gevangenis zit, weet ik dat ik dat goed aangevoeld heb. Er is zomaar een eind gekomen aan mijn succes. Misschien is dat maar goed ook.
Ik heb ook altijd het gevoel gehad dat wat ik deed tekort schoot. Dat dat dopen van mij de mensen een heel eind in de goede richting bracht, maar dat ze er toch net niet kwamen. Berouw is altijd maar tijdelijk. Op een gegeven moment geef je die machten toch weer de ruimte en daar ga je weer. Nee, er is iets meer nodig dan water, realiseerde ik me.
En op een dag wist ik – je kunt dat de stem van God noemen – dat er iemand zou komen die de mensen zou vullen met iets nieuws. Iemand die zo anders zou zijn dan de rest. Iemand die zo totaal op God vertrouwde. Iemand op wie al die machten en krachten die ons naar beneden halen geen vat hebben. Iemand die zichzelf helemaal geven zou. Iemand die het licht is en niet het duister. Iemand die het leven is en niet de dood. Iemand die de reden van mijn bestaan is. Iemand die na mij komt, maar aan wie ik alles te danken heb. Iemand die er al was voordat ik er was, zou je kunnen zeggen.
God kwam niet, zei ik, maar dat is dus niet waar. Hij kwam wel. Jezus kwam. Ik kende Hem en ik kende Hem niet. Op een dag was Hij daar. En voor ik er erg in heb, roep ik: ‘Kijk daar, dat is het lam van God.’ Al die verhalen uit de Bijbel waar ook een lam in voorkomt, ze komen allemaal samen in hem. Het offerlam dat uiteindelijk de plaats van Isaak inneemt als Abraham hem moet offeren. Het paaslam waarvan het bloed aan de deurposten werd gesmeerd toen we uit Egypte verlost werden. Het lam wat als zondebok de woestijn in werd gestuurd.
En ja, ook het lam van Jesaja: ‘Als een lam dat ter slachting werd geleid.’ Hij is het lam van God. Hij is degene die wat doet aan ons probleem. Hij kan ons bevrijden uit de machten van het kwaad. Ik gebruikt toen iets anders woorden, geloof ik, maar dat is wat ik bedoelde. O ja, ik zei toen: ‘Dat de zonde van de wereld wegdraagt.’ Mensen begrijpen dat soms verkeerd. Hij is niet gestorven voor de gepikte koekjes en de onkuise gedachten. Het gaat zoveel verder. Hij heeft ons bevrijdt!
Ik heb hem gedoopt ja. Dat blijf ik iets vreemds vinden. Maar Hij wilde het en dus heb ik het gedaan. En je begon met te vragen hoe het was om Jezus gekend te hebben. Ik heb Hem pas leren kennen, echt leren kennen bij zijn doop in de Jordaan. Hij wil met ons ten onder gaan. Dat is wat Hij wil. Met ons sterven.
En opstaan! Toen we uit het water kwamen was het zo licht en het voelde alsof… hoe zal ik het beschrijven? Alsof we na de zondvloed op een nieuwe aarde waren terecht gekomen. Alsof we net als Jona uit de buik van de vis weer op het land waren aangespoeld. Een totaal nieuw begin. Ik zag Hem, Hij was er helemaal vol van. Niet vol van zichzelf, maar vol van God. Zoals Jesaja dat ergens zegt: ‘De kennis van de Heer vervult de aarde, zoals het water de bodem van de zee bedekt.’ Hij was er vol van. Van God. Van Gods kracht, zijn geestesadem.
En toen wist ik wie Hij was. En jij weet het nu ook. Als je Hem tegenkomt, dan weet je wat ik bedoel. Hij is bevrijding. Nieuw leven. Opgelucht ademhalen. Weer rechtop gaan staan. Ondergaan en bovenkomen.
Ik heb wel mijn moeilijke momenten gehad. Ook hier in de gevangenis. Ik heb mijn vrienden nog niet eens zo heel lang geleden naar Hem toegestuurd met de vraag of ik het wel goed had gezien. Ik wist het echt niet meer. En weer was het Jesaja die me toen hielp. Of, beter gezegd, Hij hielp me met Jesaja. ‘Blinden zien en verlamden lopen, mensen die onrein zijn door een huidziekte worden gereinigd en doven horen, doden worden opgewekt en aan armen wordt het goede nieuws bekendgemaakt.’ Ja, toen wist ik het weer!
Jezus leren kennen is niet een gevoel waar je maar op moet wachten. Het is kopje onder met hem gaan. Gedoopt worden. In de doop word je pas echt wie bent. In de doop werd achterneef Jezus, zoon van Jozef en Maria, Christus Jezus, de Zoon van God. In de doop kwam aan het licht wie Hij was. In de doop komt aan het licht wie wij zijn. Toen Jezus gedoopt was, wist ik zeker: Hij is de Zoon van God.
En zo is het ook met ons. Als wij gedoopt worden, weten we zeker: wij zijn een kind van God. Dat is het belangrijkste wat er over ons te zeggen is. Dat is uiteindelijk het enige wat er echt toe doet. Er zullen in je leven talloze dingen zijn die denken dat ze bepalen wie je bent. En je zult talloze momenten denken dat ze dat kunnen. Maar je doop, dat je verbonden bent met de weg van Jezus, met zijn ondergang en opstanding, dat bepaalt wie je bent. Dat is het enige wat telt. Godzijdank.
Je vroeg hoe het was om Jezus te kennen? Dat is voor mij niets anders dan voor jou en voor ieder ander. Het is alsof je God zelf tegenkomt. Het is God zelf tegenkomen en helemaal jezelf worden.
Geef een reactie